Butterfly Chair

Fladderend tot stilstand in koeienhuid  

Weinig stoelen worden verheven tot kunstobjecten. De ‘Butterfly Chair’ is er zo één. Extra Vert vertelt de artistieke meerwaarde van deze stijlvolle en toch praktische stoel. 

Geïnspireerd door de natuur 

Op het moment dat er een beweging uit onverwachte hoek komt, is er een klein insect te onderscheiden, die tot dan toe qua kleur volledig samenviel met de omgeving. In een splitsecond fladdert de vlinder geruisloos weg. Op een tak waar hij zich veilig voelt klapt die zijn vier grote met schubben bedekte vleugels weer in. Veel designers laten zich inspireren door dieren, en door de natuur in zijn algemeen. Gestroomlijnde vliegtuigen en snellere zwemkleding door haaienhuid. Plakband door gekkovoeten. Evolutionair gezien hebben deze technieken het meest opgeleverd, dus waarom niet profiteren van deze natuurlijk innovaties? Het in- en uitklappen van de vlindervleugels is de perfecte techniek om een stoel te maken die makkelijk is op te vouwen en mee te nemen. Dit hadden designers al door eind 19e eeuw. Tegenwoordig zouden we het een campingstoel noemen. Maar de Paragon Chair – afkomstig uit Engeland – had omstreeks 1870 een andere doelgroep. Het is namelijk het meest gebruikte meubilair onder militairen. Was een groep soldaten op veldtocht, dan gingen deze houten inklapbare stoelen, samen met de tenten en wapens, altijd mee. Begin 20e eeuw veranderde de naam naar ‘Tripolina Chair’, maar het model en het materiaal bleef hetzelfde. Totdat drie Argentijnen inzagen dat de stoel een artistieke update nodig had, om maar te beginnen met het vervangen van het ongebruiksvriendelijke materiaal. 

Ontpopt tot kunst 

Na vele jaren in Parijs geassisteerd in Le Corbusier’s atelier, formeerde designer Jorge Ferrari-Hardoy samen met architecten Antonio Bonet en Juan Kurchan de denktank ‘Grupo Astral’. Omdat ze van huis uit architecten en stedenbouwkundigen waren, ontworpen ze in eerste instantie vooral gebouwen. Het was een bijkomstigheid dat hun variant van de Tripolina uit 1937 zo bekend werd, want hij was slechts een interieurinrichting van een door hun ontworpen appartementengebouw in Buenos Aires.  Het eerste ontwerp bestond uit twee gebogen buisvormige stalen stangen en een leren draagband die een geveerde stoel creëerde. Het minimalistische luchtige design is een kenmerk van het modernisme. Omdat Hardoy de auteurschap had over het ontwerp, veranderde hij de naam ‘BKF-stoel’ – vernoemd naar de initialen van de drie Argentijnen – in de Hardoy-stoel. Het leek hem uiteindelijk toch het best te verwijzen naar de dierlijke inspiratiebron, vandaar ‘Butterfly Chair’.  

Slaat hij zijn vleugels uit 

Op 24 juli 1940 werd de stoel, tijdens de tentoonstelling van de 3e Salon de Artistas Decoradores, ontdekt door het New Yorkse Museum of Modern Art. Op verzoek van MoMa directeur Edgar Kaufmann Jr. stuurde Hardoy drie prototypes naar de Verenigde Staten: één naar het museum en twee naar het huis van Kaufmanns huis ‘Fallingwater’, ontworpen door de wereldberoemde Frank Lloyd Wright. Zoals de directeur voorspelde, werd het een extreem populaire stoel de VS, vooral aan de westkust. Eveneens herkende meubelverkoper Hans Knoll het commerciële potentieel en voegde hem in 1947 toe tot de Knoll-collectieDit werd een succes met een zwart randje. Alleen al in 1945 produceerde hij over de vijf miljoen ‘Butterfly Chairs’. Maar allemaal ongeautoriseerde replica’s. Na talloze juridische gevechten stopte Knoll met de serieproductie in 1951. 

Gaat op in de omgeving 

Het huidige aanbod aan varianten binnen de ‘Butterfly’ collectie leent zich ervoor de stoel aan te laten passen aan zijn (woon)omgeving. De zitting gedrapeerd over de slanke stalen poten is namelijk in verschillende materialen verkrijgbaar. Modern en stoer? Lounge in leer. Authentiek en stoer? Kies koeienhuid. Nog zachter zitten? Kies schapenvacht of wol. Of verwarm buiten in de zon op de acryl hoes, tot in de late avonduurtjes. Kortom, zoek een match met je omgeving, of laat juist de ‘Butterfly Chair’ jouw interieur bepalen. De tijdloze klassieker is uiteraard te verkrijgen bij Extra Vert! 

Butterflychair_extravert